Haberler

Bizden Koparılanlar

AİHM: Türk Savaş Uçakları 2 Köyü Bombaladı

12.11.2013

STRASBOURG

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bugün açıklanan "Benzer ve Diğerleri Türkiye'ye karşı" davasında Türkiye'yi toplamda 2 milyon 305 bin Euro tazminat ödemeye mahkum etti.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), bugün açıkladığı kararıyla Türkiye'nin 26 Mart 1994'de Şırnak'ın Kuşkonar ve Koçağılı köylerinin bombalanmasından sorumlu olduğuna hükmederek mahkum etti. Başvuru bombalama sırasında ölenlerin yakınları ve yaralananlar tarafından AİHM önüne getirilmişti. 

AİHM, 38 kişinin ölümüne neden olan bombalamanın Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğine ve Türkiye'nin 30'dan fazla kişinin ölümünden sorumlu olduğuna oybirliğiyle karar verdi.

AİHM 12.11.2013 tarihli oturumunda karara bağladığı davada Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2, 3, 38 ve 46'ncı maddelerinin ihlal edildiğine hükmetti.

Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) yaşam hakkını koruyan 2. maddesinin, bombalama hakkında yürütülen soruşturmanın etkisiz bir soruşturma olması nedeniyle de ihlal edildiğini söyledi.

AİHM, ayrıca başvurucuların, yakınlarının ölümüne ve evlerinin yok olmasına tanıklık etmelerinin ve bombalamanın ardından Türkiye makamlarının ölenlerin yakınlarına hiçbir insani/tıbbi yardım yapmamasının da kötü muamele teşkil ettiğine hükmetti.

Türkiye hükümeti, AİHM önünde bu bombalamanın PKK tarafından gerçekleştirildiğini iddia etmişti. Ancak dava AİHM'de devam ederken, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün Diyarbakır Savcılığı'na gönderdiği bir belge ile 26 Mart 1994 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı iki uçağın köylerin bulunduğu noktalarda uçuş icra ettikleri kanıtlanmıştı.

Bu belge, başvurucuların avukatı tarafından AİHM'e sunuldu. Türkiye hükümeti bu belgeyi AİHM'e göndermediği için Mahkeme, hükümetin kendisiyle işbirliği yapma yükümlülüğünü de ihlal ettiğine karar verdi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bu ağır ihlal kararının icrası için hükümete yol da gösterdi: AİHM, bombalama ile ilgili cezasızlık halinin sona ermesi gerektiğini ve bu amaçla hâlihazırda iç hukukta devam etmekte olan soruşturmada yeni adımlar atılması gerektiğini söyledi.

AİHM, özellikle uçuş kaydının göz önüne alınmasını ve bu bombalama eyleminde sorumluluğu bulunan herkesin tespit edilip cezalandırılmasını istedi.

AİHM, AİHS'in yaşam hakkını, kötü muamele yasağını ve kendisiyle işbirliği yapılması yükümlülüklerini düzenleyen maddelerinin ihlalleri nedeniyle, Türkiye hükümetinin başvuruculara toplam 2.305.000 euro manevi tazminat ödemesi gerektiğine hükmetti.

Şırnak'ta iki köyün savaş uçaklarınca bombalanarak aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 38 kişinin ölmesinden Türk devletini suçlu bulan AİHM kararını değerlendiren davanın avukatlarından Amed Baro Başkanı Tahir Elçi, kararı önemli ve tarihi değerde buldu. Elçi, AİHM'in tarihinde ilk kez böyle bir karar vererek, savaş uçaklarınca iki köyün bombalandığını ve bundan devlet yetkililerinin sorumlu olduğunu onayladığını söyledi.

Şırnak'ta 26 Mart 1994 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı savaş uçaklarının iki köyü bombalayarak 38 kişinin ölümüne neden olmaktan dolayı Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından 2 milyon 305 bin Euro tazminat ödemesine mahkum edilen kararı değerlendiren Amed Baro Başkan Tahir Elçi, AİHM'in tarihi bir karar verdiğini söyledi.

30 kişinin savaş uçaklarınca bombalanarak öldürülmesi olayında soruşturmanın etkili yapılmadığını ve faillerinin bulunmadığını belirterek 26 Mayıs 1996 yılında AİHM'e başvuru yaptıklarını belirten Avukat Elçi, "Türkiye adına AİHM'de savunma yapan Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, söz konusu tarihte bölgeye herhangi bir hava harekatının olmadığını, askeri bir uçuşun yapılmadığını dile getirdiler. Ancak Diyarbakır Özel Yetkili Cumhuriyet Savcılığı'nca yürütülen soruşturmada verdiğimiz dilekçelerde, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nden sorulmasını istedir. Müdürlükten savcılığa gönderilen cevapta, olayın olduğu tarihte ve koordinatları yüzde yüz tutan bölgeye iki savaş uçağının gönderildiği, hava üssünden kalkış ve iniş saatleri, taşıdıkları bombalar bile bildirildi. Bu belgeleri AİHM'e ilettik" dedi.

AİHM kararını tarihi değerde bulduklarını kaydeden Elçi, "Gerçekten çok önemli ve tarihi bir karar. Özellikle sivillere yönelik devlet yetkililerinin işlediği suçlara örnek olacak nitelikte" dedi.

Kararın, halen süren birçok soruşturma ve davaya büyük bir fırsat sunmuş olacağını belirten Elçi, "Bu karardan sonra soruşturma aşamasında olan benzer davaların da zaman geçirilmeden, zaman aşımı süresi dolmadan sonuçlandırmaları gerekir" şeklinde konuştu.

38 kişinin öldürüldüğü katliam soruşturmasının halen Özel Yetkili Savcılıkça soruşturulduğunu kaydeden Elçi, hava saldırısına katılan pilotların ve saldırı emri veren komutanların yargılanması talebinde bulunduklarını, ancak henüz bir cevap alamadıklarını sözlerine ekledi.